Latam dronem

O prawach i obowiązkach właściciela drona

Wpisy z kategorii: Aktualności

Rakieta do więzienia. Drony jako zagrożenie dla bezpieczeństwa jednostek penitencjarnych

Bezzałogowych statków powietrznych używa się powszechnie w różnych celach: rekreacyjnych, transportowych, ratowniczych czy reklamowych, a liczba zadań, które można za ich pomocą wykonywać, stale rośnie. Obok nowych możliwości pojawiają się niespotykane dotychczas zagrożenia – drony okazują się skutecznym narzędziem realizacji działań przestępczych.

Jednemu z takich zagrożeń poświęcony jest dzisiejszy wpis. Omówię w nim żywy w ostatnich latach – zarówno w Polsce, jak i za granicą – problem wtargnięć dronów na teren jednostek penitencjarnych.

Drony jako nowa metoda więziennego przemytu 

Wykorzystanie dronów w takich celach, jak przemyt nielegalnych substancji do więzień czy organizowanie ucieczek, jest problemem światowym. O jego skali łatwo przekonać się, zapoznając się z listą incydentów, na bieżąco aktualizowaną przez firmę Dedrone [1]. Najpoważniejsze z nich miały miejsce w Stanach Zjednoczonych – oto kilka przykładów:

  • W 2015 r. doszło do naruszenia przestrzeni powietrznej nad Mansfield Correctional Institution w stanie Ohio. BSP posłużył w tym wypadku do przetransportowania na teren zakładu paczki zawierającej 144,5 g tytoniu, 65,4 g marihuany i 6,6, g heroiny. Jak poinformował Departament Więziennictwa Stanu Ohio, na dziedzińcu więziennym wybuchły zamieszki, a w celu opanowania sytuacji służba więzienna zmuszona była użyć gazu pieprzowego [2, 3].
  • W 2017 r. doszło do ucieczki więźnia z Lieber Correctional Institution – zakładu karnego o maksymalnym rygorze – znajdującego się w Karolinie Południowej. Przy zbiegu schwytanym niedługo później w Austin (Teksas) znaleziono pistolet półautomatyczny, strzelbę, cztery telefony komórkowe i $47 654 w gotówce. W trakcie dochodzenia  wyszło na jaw, że skazany korzystał w trakcie ucieczki z przecinaka do drutu, który został mu dostarczony przy użyciu drona [3, 4]. 
  • W 2022 r. po ośmiomiesięcznym dochodzeniu aresztowano 20 osób podejrzanych o przemyt narkotyków, noży, tytoniu i broni palnej do zakładu karnego Lee Correctional Institution w Karolinie Południowej. Aresztowani, należący do dwóch samodzielnie działających grup, byli opłacani przez więźniów. Prawdopodobnie broń pochodząca z powietrznego przemytu została wykorzystana w trakcie kwietniowych zamieszek, w których zmarło 7 osób, a 20 raniono [5]. 

Nie tylko dla orłów, czyli w jaki sposób walczy się z dronami

W obliczu rosnącego zagrożenia dla bezpieczeństwa...

[Czytaj więcej...]

Nowa sztuka wojny. Legalność użycia BSP w trakcie konfliktów zbrojnych

Użyteczność dronów nie uszła uwadze tych organów władzy poszczególnych państw, które są odpowiedzialne za kierowanie działaniami sił zbrojnych. Bezzałogowe statki powietrzne są powszechnie wykorzystywane w trakcie konfliktu zbrojnego w Ukrainie, niedawno również – pod koniec 2021 r. – szef MON zatwierdził umowę o zakupie nowych urządzeń dla Wojska Polskiego.

W obliczu coraz częstszego użycia BSP do działań o charakterze militarnym żywe staje się pytanie o prawne granice tego użycia. Kiedy operacje wojskowe prowadzone za pomocą dronów są zgodne z międzynarodowym prawem humanitarnym? Czy za legalną należy uznać praktykę selektywnej eliminacji (targetted killing) przywódców organizacji terrorystycznych? Zapraszam do lektury tekstu.

Wykorzystanie BSP w trakcie konfliktu zbrojnego 

Jedna z podstawowych zasad międzynarodowego prawa humanitarnego nakazuje stronom konfliktu zbrojnego odróżniać od siebie osoby cywilne i kombatantów, czyli osoby uprawnione do walki w świetle prawa międzynarodowego (tzw. zasada rozróżniania). Jedynie kombatanci mogą stanowić cel ataków wojskowych. Należy przy tym pamiętać, że zgodnie z zasadą proporcjonalności, jeśli jest prawdopodobne, że atak spowoduje śmierć osób cywilnych lub straty nadmierne w stosunku do oczekiwanej korzyści militarnej, należy z niego zrezygnować [1, s. 35]. Jak wskazuje, A. Szpak za jaskrawy przykład naruszenia zasady proporcjonalności należy uznać atak na jednego z przywódców zbrojnego ramienia Hamasu – Salaha Shehadeha [1, s. 40]. W trakcie operacji zabito łącznie 17 osób, z których 15 pozostawało cywilami, a tysiące innych raniono. 

Działania wojskowe przy użyciu BSP w trakcie konfliktów zbrojnych powinny być prowadzone z poszanowaniem obydwu wskazanych zasad. 

Terrorysta na pełen etat – BSP jako narzędzie selektywnej eliminacji w trakcie konfliktu zbrojnego

W kontekście zagadnienia użycia dronów w trakcie konfliktów zbrojnych szczególnie istotny okazuje się problem ustalenia statusu osób, które podejmują działania terrorystyczne, lecz nie są – w świetle prawa międzynarodowego – kombatantami. Problem ten wiąże się bezpośrednio z pytaniem o legalność selektywnej eliminacji, czyli celowego zabójstwa pojedynczych osób, np. podejrzanych o terroryzm [1, s. 34]. 

Zgodnie z artykułem 51. pkt 3. I Protokołu dodatkowego do konwencji genewskich z dnia 12 sierpnia 1949 r osoby cywilne nie korzystają z ochrony, jeżeli uczestniczą bezpośrednio w działaniach zbrojnych – przez czas trwania takiego...

[Czytaj więcej...]

Odpowiedzialność karna pilota drona

Niekiedy zdarza się, że w obliczu zmian społecznych czy postępu technicznego dotychczas obowiązujące normy prawne znajdują zastosowanie w sprawach wcześniej niewystępujących, dotyczą nowych sytuacji życia codziennego. Tak dzieje się w przypadku niektórych norm prawa karnego, których zakres zastosowania od pewnego czasu obejmuje przestępstwa popełniane przy użyciu bezzałogowych statków powietrznych (BSP), czyli popularnych dronów. W artykule wskazuję i charakteryzuję trzy grupy takich norm wyrażonych w przepisach Ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. Prawo lotnicze (u.p.l) i przepisach Kodeksu karnego (k.k.).

Przepisy karne w prawie lotniczym (art. 211. i 212. u.pl)

Sytuacje, w których możliwe będzie zastosowanie wyrażonych w u.p.l. norm do przestępstw popełnionych przez użytkowników dronów, zostały określone w przepisach art. 211 i 212. Przykładowo, zgodnie z przepisem art. 211 ust. 1. pkt 1. u.p.l. karze grzywny, ograniczenia wolności lub pozbawienia wolności do roku podlegać będzie operator BSP, który odbywa lot przy użyciu drona, który nie posiada wymaganej zdatności do lotów lub niezgodnie z ograniczeniami określonymi w świadectwie zdatności do lotów. Z pierwszą sytuacją będziemy mieć do czynienia wtedy, gdy użytkownik drona korzystał z uszkodzonego urządzenia, z drugą na przykład wtedy, gdy zamiast lotu wykonywanego w zasięgu wzroku (VLOS) pilot, nie mając do tego uprawnień, używał drona poza zasięgiem wzroku (BVLOS) [1,2]. Jeśli zaś chodzi o przepisy art. 212, odpowiedzialność pilota BSP zaktualizuje się m.in. w przypadku, gdy wykonując lot, przekroczy on granicę państwową bez wymaganego zezwolenia lub z naruszeniem ustalonych w nim warunków (art. 212 ust. 1. pkt 1. lit. b u.p.l.) bądź naruszy przepisy dotyczące ruchu lotniczego obowiązujące w obszarze, w którym lot się odbywa (art. 212 ust. 1. pkt 1. lit. a u.p.l.). Drugi ze wskazanych przepisów znajdzie zastosowanie np. wtedy, gdy osoba używa drona w strefie kontrolowanej lotniska bez uzyskania zgody [2,3]. Sprawca przestępstw określonych w art. 212 u.p.l. podlega karze pozbawienia wolności do 5 lat.

Loty BSP a Kodeks karny – uszczerbek na zdrowiu (art. 156. i 157. k.k.)

Pilot drona powinien również liczyć się z możliwością naruszenia norm wyrażonych w Kodeksie karnym. W sytuacji, gdy w następstwie lotu dojdzie do ciężkiego uszczerbku na zdrowiu w postaci:
  • pozbawienia człowieka wzroku, słuchu, mowy, zdolności płodzenia.
  • ...
[Czytaj więcej...]