Latam dronem

O prawach i obowiązkach właściciela drona

Kiedy i kto może zniszczyć mojego drona?

Na blogu już jakiś czas temu odpowiadałem na pytanie, czy można zestrzelić drona. W przywołanym artykule wskazałem, że zestrzelenie BSP w zdecydowanej większości przypadków skutkować będzie odpowiedzialnością strzelca i ciężko byłoby uznać, że stosował tzw. obronę konieczną, czy stan wyższej konieczności. Z kolei we wpisie "Dron nad naszą posesją - co możemy zrobić" wymieniłem kilka sytuacji, w których teoretycznie strącenie drona byłoby możliwe (bez odpowiedzialności prawnej). Dzisiaj w pewnym stopniu chciałbym połączyć te tematy i wskazać, kto i kiedy może naszego drona faktycznie zniszczyć.

Oczywiście odradzam wszystkich operatorom latania dronem w taki sposób, aby ktokolwiek był zmuszony do podjęcia tak radykalnych kroków, jak zniszczenie BSP. Jednakże wiem, że w praktyce zdarzają się różne sytuacje i warto wiedzieć, co na ten temat mówi prawo.

Twojego drona mogą zniszczyć służby

Zaczniemy od sytuacji dość oczywistej. Odpowiednie służby (poniżej wymieniam jakie) mogą zniszczyć, unieruchomić, albo przejąć kontrolę nad lotem BSP, w sytuacji gdy:

  • przebieg lotu lub działanie bezzałogowego statku powietrznego:
    • zagraża życiu lub zdrowiu osoby,
    • stwarza zagrożenie dla chronionych obiektów, urządzeń, obszarów,
    • zakłóca przebieg imprezy masowej albo zagraża bezpieczeństwu jej uczestników,
    • stwarza uzasadnione podejrzenie, że może zostać użyty jako środek ataku terrorystycznego,
  • wykonuje lot w przestrzeni powietrznej w części, w której wprowadzono ograniczenia lotów albo znajdującej się nad terytorium Polski, w której lot statku powietrznego jest zakazany od poziomu terenu do określonego wysokości.

Fakt, iż pewne służby czuwające nad porządkiem, mogą zniszczyć drona nie dziwi. Jednakże, jak widać, katalog sytuacji, w których jest to możliwe, jest opisany dość ogólnie. Skonstruowanie przepisów w sposób bardziej precyzyjny z pewnością nie jest łatwe. Jednakże w praktyce, jedna osoba może stwierdzić, że dron powoduje zagrożenie, a druga, że nie widzi żadnego niebezpieczeństwa. To samo tyczy się zastosowanych środków. Z przepisów nie wynika, kiedy służby powinny zniszczyć, a kiedy tylko unieruchomić BSP. Logika podpowiada, że najpierw powinno się porozumieć z operatorem, ale prawnie nic nie stoi na przeszkodzie, aby w sytuacji zagrożenia (ocenianego subiektywnie) od razu strącić BSP. Z uwagi na powyższe, nie warto ryzykować i latać w miejscach...

[Czytaj więcej...]

Zmiany w prawie dronowym 2020

Dzisiejszy artykuł to zbiór ostatnich zmian w prawie dronowym. Na przestrzeni ostatnich tygodni pojawiło się bowiem kilka nowych aktów prawnych, na które warto zwrócić uwagę. Ponadto Agencja Unii Europejskiej ds. Bezpieczeństwa Lotniczego (EASA) wydała wytyczne dla operatorów lotniczych pt. rola systemu zarządzania w procesie powrotu do normalnych operacji po COVID-19, które chcę omówić. Dodatkowo Urząd Lotnictwa Cywilnego opublikował również kompleksowy zbiór pytań i odpowiedzi na temat nowych przepisów dronowych, które wchodzą w życie 31 grudnia 2020 r. Mowa tu o rozporządzeniach, które opisywałem już na łamach bloga:

Nowe kategorie lotów i rejestracja dronów

Certyfikacja i klasy dronów

Zachęcam wszystkie osoby zainteresowane branżą dronową do odwiedzenia strony ULC. Można tam znaleźć dużo praktycznych informacji. Link do dokumentu tutaj.

Nowe rozporządzenie wykonawcze

W maju pojawiło się nowe rozporządzenie wykonawcze (UE) 2020/639 zmieniające rozp. wykonawcze (UE) 2019/947, które opisywałem na blogu tutaj. Nowelizacja wprowadziła 2 podstawowe scenariusze standardowe:

  1. STS-01 - są to operacje w zasięgu wzroku (VLOS) na maksymalnej wysokości 120 m nad kontrolowanym obszarem naziemnym w środowisku zaludnionym.
  2. STS-02 - to natomiast operacje poza zasięgiem wzroku (BVLOS) z użyciem BSP w odległości nie większej niż 2km od pilota przy obecności obserwatorów przestrzeni powietrznej, na maksymalnej wysokości 120 m nad kontrolowanym obszarem naziemnym w środowisku słabo zaludnionym.

Scenariusze będą stosowane w kategorii szczególnej lotów. Szczegóły unormowań znajdują się w rozporządzeniu, które dostępne jest tutaj.

Zmiana rozporządzenia delegowanego

Jakiś czas temu na blogu omawiałem również tzw. rozporządzenie delegowane Komisji UE nr 2019/945, które w głównej mierze reguluje kwestie produkcji, dystrybucji, importu dronów, a także ich certyfikacji. Ponadto wprowadza nowe klasy dronów. Do tej pory w akcie mogliśmy znaleźć dokładny opis klas od C0 do C4. 20 lipca br. ukazało się rozporządzenie 2020/1058, które dodatkowo wprowadza dwie nowe klasy C5 i C6 dedykowane właśnie do ww. scenariuszy standardowych STS-01 oraz STS-02 do lotów w kategorii szczególnej. Jako, że w poprzednim artykule...

[Czytaj więcej...]

Sprzedaż ujęć z drona bez świadectwa kwalifikacji UAVO

Dziś poruszam temat nieco kontrowersyjny. W artykule opiszę kwestię sprzedaży zdjęć i filmów wykonanych za pomocą droną przez osobę, która nie posiada świadectwa kwalifikacji UAVO. Ostatnio wpadłem na takie pytanie na jednej z facebookowych grup dot. dronów. Zauważyłem wtedy, że jest trochę osób, które zazwyczaj latają dronem rekreacyjnie, ale, gdy uda im się zrobić ładne zdjęcie... sprzedają je. W artykule opiszę, jak taki proces wygląda od strony prawnej. Mam nadzieję, że nie tylko wyjaśnię zagadnienia prawne, ale także zachęcę do zaprzestania działania niezgodnego z prawem.

Uwagi wstępne - sprzedaż ujęć z drona bez świadectwa kwalifikacji UAVO

Pytanie zawarte w tytule wpisu należy rozpatrywać na dwóch płaszczyznach. Chodzi o:

  • prawo lotnicze (tu przeanalizuję kwestie związane z koniecznością posiadania ŚK UAVO),
  • prawo autorskie (regulujące możliwość sprzedaży zrobionych z drona ujęć).

Kiedy trzeba posiadać świadectwo kwalifikacji UAVO?

Nie wdając się w szczegóły zagadnień prawa lotniczego, przytoczę tu wyłącznie treść art. 95 ust. 2 ppkt 5a ustawy - Prawo lotnicze:

Świadectwa kwalifikacji wydawane są dla następujących specjalności personelu lotniczego: (...) 5a) operator bezzałogowego statku powietrznego używanego w celach innych niż rekreacyjne lub sportowe;

Z powyższego przepisu płynie wniosek, że jeżeli latamy dronem w każdym innym celu niż rekreacja lub sport, musimy posiadać ŚK.

Myślę, że nie ma wątpliwości co do tego, że w sytuacji sprzedawania zdjęć zrobionych przy pomocy drona, nie ma mowy o rekreacji lub uprawianiu sportu. Można zatem stwierdzić, że osoba, która sprzedaje wykonane zdjęcia/filmy z drona, użytkuje go pośrednio lub bezpośrednio w celu zarobkowym. Z pewnością zatem ma obowiązek posiadania świadectwa kwalifikacji UAVO.

Po więcej informacji na temat tego, kiedy należy uzyskać ŚK UAVO oraz jakie inne obowiązki ciążą na operatorze drona, zapraszam do lektury mojego artykułu:

Czy na latanie dronem potrzebna jest licencja?

Sprzedaż ujęć z drona bez świadectwa kwalifikacji UAVO

Rozpatrując sytuację sprzedaży ujęć z drona bez ważnego ŚK UAVO, odstawmy na chwilę prawo lotnicze na bok. Zdjęcia i filmy, które wykonamy osobiście to utwory w rozumieniu prawa autorskiego. Operatorowi...

[Czytaj więcej...]